Wspomnienie o Shoah.

27 stycznia –  Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu – ustanowiony w rocznicę wyzwolenia Auschwitz-Birkenau przez Armię Czerwoną. Dla mnie osobiście przypomnienie, że do 1945 roku Polska była krajem multikulti, z wieloma religiami i wieloma językami zupełnie naturalnie obecnymi w przestrzeni publicznej.

Od jakiegoś czasu jestem zainteresowana historią i kulturą polskich Żydów i pewnie znajdzie to odzwierciedlenie na tym blogu. A dzisiaj chciałam Ci polecić książkę Jerzego Majewskiego stworzoną z prasowego cyklu „Warszawa nieodbudowana” i wydaną przez Agorę:

DSC01834

DSC01835

Dwa lata temu wybrałam się z nią do stolicy, gdzie zwiedziłyśmy z przyjaciółkami m.in. muzeum Polin„Żydowski Muranów i okolice” – tak już będzie, że podlinkuję Ci zawsze  miejsce, gdzie można książki kupić, bo przecież one nie spadają z nieba – to dość nietypowy przewodnik po mieście, pozycja dwujęzyczna, więc może zainteresuje osoby uczące się języków. A samo muzeum niezwykłe, wymaga dłuższego czasu, namysłu, zdecydowanie nie jest na dzień, w którym zaplanowaliśmy oblecieć jeszcze pół miasta.

DSC01387

Krótki  film zrobiony przez dr Benjamina Gasula pokazuje okolicę Nalewki, głównej handlowej ulicy żydowskiej Warszawy, tuż przed wojną, latem 1939:

Tak było. Tego świata już nie ma. Zgadzam się z tym, że życie jest ciągłą zmianą oraz wiem, że świat mojej zgody do tego nie potrzebuje, ale przeraża i smuci mnie myśl, że nie mamy tej historii w naszej zbiorowej pamięci. Jest za to watolinowy, jednorodny, zafałszowany obraz wynoszony ze szkoły. Polacy żydowskiego pochodzenia stanowili przed wojną ok. 10% naszego społeczeństwa, w tym w Warszawie licząc ostrożnie ponad 1/4 mieszkańców. Nie jest niczym nadzwyczajnym, że jesteśmy wymieszani i część z nas, jak bohater „Cudu purymowego” Cywińskiej, ma bezpośrednio żydowskich przodków nawet o tym nie wiedząc. Tymczasem rośnie nam pod bokiem wyjęta z dupy (bo powiedzieć wyssana z palca byłoby zbytnią uprzejmością) wizja Polski jednorodnej narodowo i religijnie jako rzekomej wielowiekowej tradycji. Brzmi to niemiło? No cóż mogę poradzić. Educate yourself and embrace the reality 🙂

Reklamy

11 komentarzy do “Wspomnienie o Shoah.

  1. JoAnna

    O mamo…
    Sama bym lepiej nie napisała…

    Powiem tylko, że uwielbiałam opowieści mojej babuni,
    która na przedwojennej Lubelszczyźnie, chodziła i do kościoła
    i do cerkwi i do synagogi,
    kupowała u Żydów, czasami na kreskę…
    Cudowne czasy.

    Polecam „Księgi Jakubowe” Olgi Tokarczuk

    Polubione przez 1 osoba

    Odpowiedz
    1. swiechna Autor wpisu

      Moja babcia pochodzi spod Tarnogrodu :).

      Przeczytałam dwie książki Tokarczuk, jestem gotowa na kolejne, bo czuję, że to moja pisarka. Do „Ksiąg Jakubowych” dotrę z pewnością, więc taki temat się tutaj pojawi.

      Na tym blogu chcę być miła (buahaha), ale przyznam, że to jeden z tematów, które leżą mi na sercu i trudno mi o tym pisać bez myśli natrętnych jak mało douczone jest nasze społeczeństwo.

      Polubienie

      Odpowiedz
  2. Woland

    Ta „wielowiekowa tradycja JEDNEGO NARODU POLSKIEGO” jest o tyle śmieszna, że sama tożsamość narodowa Polaków zaczęła się kształtować dopiero w XVI wieku i dotyczyła początkowo jedynie szlachty, która zresztą chętnie przyjmowała w swe szeregi szlachtę z innych państw (najczęściej uciekającą przed prześladowaniami religijnymi). Historyczna struktura narodowościowa wyglądała dość ciekawie i prawdopodobnie zaskakująco dla nacjonalistycznych przygłupów. N.p. według danych z roku 1618, Rzeczpospolitą Obojga Narodów zamieszkiwało:
    4,5 mln Polaków (41%)- to mniej niż połowa, nawet nie najliczniejsza grupa narodowa
    0,75 mln Litwinów (7%)
    5 mln Rusinów (45%)
    0,75 mln pozostałych narodowości (7%)
    II Rzeczpospolita była również wielokulturowa, choć już ponad 2/3 obywateli uważało się za narodowości polskiej. Dokładne dane ze spisu w 1931 roku:
    Polacy 68,9%
    Ukraińcy 13,9%
    Żydzi 8,6%
    Białorusini 3,1%
    Niemcy 2,3%
    Inne lub nie podane 3,2%.

    Polubione przez 1 osoba

    Odpowiedz
  3. Woland

    Osobną ciekawostkę przybliża zamieszczony przez Ciebie film. Żydowska dzielnica pełna jest skromnie ubranych ludzi- w dużej części ubogich. Jakże to kontrastuje z antysemickimi hasłami o „żydowskiej finansjerze”. Skąd ta różnica? Ubogi nie wzbudzi takiej zawiści jak bogaty. Stąd „żydowska finansjera”. W polskiej wersji narodowego socjalizmu nie usłyszymy o polskiej finansjerze (możemy co najwyżej usłyszeć o majątku narodowym), podobnie jak nie usłyszymy sprostowania, wyjaśniającego że w każdej grupie narodowościowej, zatem i wśród Żydów, i wśród Polaków, można było znaleźć zróżnicowane pod względem zamożności warstwy.Jednak „finansjera”, to takie „pfe”, które można z „bożym błogosławieństwem” zrabować. „Polski majątek narodowy”, to takie dumne, wielkie i święte „cacy”, którego nie tylko grabież, ale i sprzedaż za rynkową cenę jest grzechem.
    To tak dla zwrócenia uwagi na coś tak banalnego, jak narracja.

    Polubione przez 1 osoba

    Odpowiedz
    1. swiechna Autor wpisu

      Ale „finansjera” to taki sam zjełczały argument, jak „zamknąć w niedzielę hipermarkety, bo niedziela jest dla rodziny”. Dziwne, że rodzin nie mają te straszne, niewdzięczne pielęgniarki, które nie chcą żyć misją i panowie od elektryczności, gdy w kościele wysiądzie światło i ogrzewanie.

      Narracja nie jest niczym banalnym.
      Shoah zaczęło się od zmiany narracji.
      Zanim człowieka się zabije dobrze jest wykazać, że to był zły człowiek, żeby nas wnuki podziwiały.

      Polubienie

      Odpowiedz
  4. Woland

    Czego mnie nauczyła pamięć o shoah? Czujności! Zawsze, gdy w przestrzeni publicznej ujawnia się ktoś, kto chce mnie uszczęśliwić „oczyszczeniem Ojczyzny z obcych nacji”, bądź „przywróceniem mojemu Narodowi należnego miejsca w Europie”, wiem że to idiota, łajdak, bądź obie te rzeczy naraz.
    Rozwój związany był z mieszaniem. Zawsze. Czy to rozwój ewolucyjny, czy gospodarczy, zawsze rozwój następował tam, gdzie można się wymieszać, wymienić tym co możemy zaoferować na to, czego potrzebujemy- na przykład w miastach portowych.

    Polubione przez 1 osoba

    Odpowiedz
    1. swiechna Autor wpisu

      Dość powiedzieć, że Hitler wypłynął w demokratycznych wyborach na przywracaniu Niemcom godności i należnego miejsca.

      A wracając do finansjery, mój dziadek opowiadał, że to byli ciężko pracujący ludzie. W małych miasteczkach starali się zachęcić, żeby u nich kupowano, bo to był ich chleb. Stosowali zachodnie techniki handlu i aż dziw, że po wojnie to nie zaprocentowało. Naburmuszone Polski za ladą w PRL-u, którym klient przeszkadzał, są wręcz przysłowiowe. A jednak te same Panie i ich dzieci są przekonane, że Żyd za ladą robił jakieś niesamowite kokosy w krótkim czasie. Choć logika podpowiada, że poza pracowitością drugą ważną cechą musi być zwyczajna oszczędność. Narracja z lukami jak dziury w serze szwajcarskim na eksport do Ameryki.

      Polubienie

      Odpowiedz
  5. Aisab

    Polska stanowiła w przeszłości największe skupisko Żydów. Żydzi w polskich miastach nadal istnieją, czasem fizycznie, czasem jedynie w pamięci. Polska była jednym z najbardziej tolerancyjnych państw Europy, stała się więc domem dla jednej z największych i najdynamiczniej rozwijających się społeczności żydowskich. Nieprzypadkowo też współcześni nazywali ówczesną Polskę rajem dla Żydów (łac. paradisus Iudaeorum), a szesnastowieczny rabin krakowski Mojżesz ben Israel Isserles podkreślał, że jeśliby Bóg nie dał Żydom Polski jako schronienia, los Izraela byłby rzeczywiście nie do zniesienia.[Wikipedia]
    Z opowiadań Rodziców wiadomo mi, że miedzy innymi Warszawa, Łódź i Częstochowa, to były miasta, które upodobali sobie Żydzi, bo tam im handel „szoł”. Tematyka żydowska jakoś mnie nie kręci. Nie miałam z nimi styczności.

    Polubienie

    Odpowiedz
    1. swiechna Autor wpisu

      Rzeczywiście, Polska, gdy nie była państwem narodowym przyjmowała do siebie różne nacje. Natomiast do łez (śmiechu) doprowadza mnie ten argument u narodowców. Woland deczko wyżej o tym napisał. Gdy narodowcy mówią, że Polska była tolerancyjna, mówią to tak, jakby mówili o sobie. Tymczasem w kraju utworzonym przez narodowców bylibyśmy polską wersją III Rzeszy, z własnym oddziałami …jugend, paleniem książek i „naukowymi” dowodami na wyższość Słowian. To trochę tak jak argument rasistów, że Polacy ratowali Żydów – w domyśle, że to niby oni ratowali Żydów – zawsze wtedy pytam kim wtedy byś był: Polakiem, który ratuje Żydów, czy Polakiem przed którym trzeba szybciutko umykać ze spuszczoną głową, bo donosi. Chciałabym wierzyć, że sprawiedliwi wśród narodów nie mówili po wojnie o swoim bohaterstwie ze skromności. Prawda jest najczęściej jednak taka, że po prostu obawiali się „wdzięczności” sąsiadów. Największa ilość Żydów tłumaczy też największą ilość sprawiedliwych w naszym kraju. Bo kto niby miał ich ratować jak nie sąsiedzi. Są to jednak argumenty, które nie docierają do ludzi, których głównym celem jest leczenie się z jakichś zaszłości przekazanych przez dziadków. Dziadków, których być może udział w tamtych ciężkich czasach był niejasny moralnie.

      Tematyka ta mnie kręci, bo znając literaturę i historię wiem, że żyjemy w kraju okaleczonym. Wymażmy książki, sztukę i osiągnięcia naukowe Polaków pochodzenia żydowskiego i spójrzmy ile nam zostanie. Myślę, że poruszę tę sprawę wielokrotnie w innym, nowym miejscu polityczno-społecznym, natomiast tutaj po prostu polecam ciekawą książkę.

      Polubienie

      Odpowiedz
  6. Draqilka

    Ale to co teraz mamy to też spuścizna po części Żydów, którzy przyszli tu ze Wschodu razem z Armią Czerwoną i temu co Polakom zrobiono. O prześladowaniach po wojnie, o Katyniu. Któż decydował o tym co jest w podręcznikach hmm? To byli też między innymi żydzi.. w ubeckich katowniach i na wysokich stanowiskach też.
    Bardzo fajnie o tradycyjnym przedwojennym polskim nacjonalizmie mówi prof. Marek Chodakiewicz. Utkwiło mi szczególnie jedno zdanie z jego wykładów: Polski tradycyjny nacjonalizm nie posiadał znamion szowinizmu. Każdy mógł być Polakiem o ile kochał Polskę. Dlatego to był kraj tak gościnny i tak wielokulturowy.

    O żydach niewolno mówić źle, żydów niewolno oceniać, nie wolno mówić o policji żydowskiej, o kapo, bo to zaraz antysemityzm… a co z antypolonizmem? Polacy ratując żydów narażali za każdym razem swoje życie.. za pomoc żydom była czapa (tylko w Polsce). Kapusie, szmalcownicy mieli wyroki śmierci od państwa podziemnego.. o tym też się nie mówi. O tym cicho sza… Winy jednostek przenoszone są na cały naród. Żydowska dziennikarka pisze o SYSTEMOWYM udziale polaków w holokauście, rzekoma ocalała z holokaustu krzyczy, że polscy żołnierze ramię w ramię z niemieckimi celowali do niej w obozie koncentracyjnym. A o co w tym wszystkim chodzi? o KASĘ! O te kilkadziesiąt miliardów dolarów, których domagają się od Polski organizacje żydowskie za pozostawione w Polsce mienie bezzpadkowe. Co jest rzeczą niebywałą na skalę światową.

    Polubienie

    Odpowiedz
    1. swiechna Autor wpisu

      Myślę, że jeśli systemowo przenosi się całą chwałę Sendlerowej na każdego Polaka, to równie logiczne jest przenoszenie całej winy, czyż nie? Czy to nie obnaża głupoty takiego działania?

      Uważam też, że dziejowe pienie prof. Chodakiewicza o przyjaznym nacjonalizmie przedwojennych Polaków wymaga sporej akrobatyki. Z pewnością Ukraińcy, którym przed wojną tolerancyjna Polska burzyła cerkwie popłaczą sobie ze śmiechu, gdy to poczytają.

      Żyd=pieniądze. Inaczej nie może być. Ale wcale nie jesteś antysemitką, ot tak, znasz się po prostu na Żydach. Tak wszyscy mówi, tata mówi, sąsiad mówi, na Frondzie tak piszą, prof. piszący dla Frondy tak mówi. My Polacy tolerancyjni jesteśmy. I mądrzy. I wspaniali. I wielkie serca mamy. Takie O.

      Polubienie

      Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s